One day a dog was roaming on the streets in search of a place for its afternoon nap. While searching for the place, the dog jumped into the manger of an ox. The dog found a cozy place and lay upon the straw.

After a while, the ox returned from afternoon work to the manger. The ox felt hungry and wanted to eat some of the straw. The dog in a rage, being awakened from his nap, stood up and barked at the ox. When the ox came near, the dog attempted to bite him. At last the ox had to give up the hope of getting at the straw and went away.

Շունը մսուրում

Մի օր մի շուն թափառում էր փողոցներում՝ իր կեսօրվա ցերեկային քնելու տեղ փնտրելու համար։ Տեղը փնտրելիս շունը նետվել է եզի մսուրի մեջ։ Շունը հարմար տեղ գտավ և պառկեց ծղոտի վրա։ Որոշ ժամանակ անց եզը կեսօրից հետո վերադարձավ մսուր։ Եզը քաղց զգաց և ուզում էր ուտել ծղոտը։ Շունը կատաղած, քնից արթնանալով, կանգնեց և հաչեց եզի վրա։ Երբ եզը մոտեցավ, շունը փորձեց կծել նրան։ Վերջապես եզը ստիպված եղավ հրաժարվել ծղոտին հասնելու հույսից և գնաց։

36 𝟑𝟕=𝟑𝟔𝒙𝟕+𝟑𝟕=𝟏𝟒𝟕𝟕 𝟔𝟒𝟔𝟗= =𝟔𝟒𝒙𝟗+𝟔𝟗=𝟓𝟖𝟐𝟗 𝟏𝟐𝟔𝟏𝟎=𝟏𝟐𝒙𝟏𝟎+𝟔𝟏𝟎=𝟏𝟐𝟔𝟏𝟎 𝟕𝟒𝟓𝟔= 𝟕𝟒𝒙𝟔+𝟓𝟔=𝟒𝟒𝟗𝟔

13𝟓𝟒=𝟏𝟑𝒙𝟒+𝟓𝟒=𝟓𝟕𝟒

17𝟔𝟗=𝟏𝟕𝒙𝟗+𝟔𝟗=𝟏𝟓𝟗𝟗

22𝟓𝟕=𝟐𝟐𝒙𝟕+𝟓𝟕=𝟗𝟑𝟕

Անկանոն կոտորակը վերածե՛ք խառը թվի․ 𝟓𝟒𝟒𝟏𝟖=𝟑𝟎𝟒𝟏𝟖

𝟕𝟕𝟖𝟐𝟓=𝟑𝟏𝟑𝟐𝟓 𝟒𝟗𝟓𝟏𝟐=𝟒𝟏𝟑𝟏𝟐

𝟖𝟖𝟒𝟏𝟒=𝟔𝟑𝟐𝟏𝟒 𝟓𝟓𝟏𝟖=𝟑𝟏𝟏𝟖 𝟖𝟗𝟔=𝟏𝟒𝟖𝟒𝟔 𝟒𝟗𝟑=𝟏𝟔𝟏𝟑 Место для уравнения.

Место для уравнения. 𝟏𝟑𝟐𝟕=𝟏𝟑𝒙𝟕+𝟐𝟕=𝟗𝟑𝟕 𝟐𝟏𝟗𝟓=𝟐𝟏𝒙𝟓+𝟗𝟓=𝟏𝟏𝟒𝟓 𝟓𝟓𝟐=𝟓𝒙𝟐+𝟓𝟐=𝟏𝟓𝟐 𝟗𝟕𝟐=𝟗𝒙𝟐+𝟕𝟐=𝟐𝟓𝟐 𝟓𝟏𝟖=𝟓𝒙𝟖+𝟏𝟖=𝟒𝟏𝟖 𝟓𝟒𝟑=𝟓𝒙𝟑+𝟒𝟑=𝟏𝟗𝟑 𝟒𝟒𝟐=𝟒𝒙𝟐+𝟒𝟐=𝟏𝟔𝟐 𝟒𝟔𝟐=𝟒𝒙𝟐+𝟔𝟐=𝟏𝟒𝟐 𝟓𝟐𝟏𝟔=𝟓𝒙𝟔+𝟐𝟏𝟔=𝟓𝟏𝟔 𝟖𝟖𝟖=𝟖𝒙𝟖+𝟖𝟖=𝟕𝟐𝟖 𝟔𝟐𝟐𝟔=𝟏𝟎𝟑𝟒𝟔 𝟏𝟎𝟎𝟒𝟐=𝟐𝟐𝟔𝟒𝟐 𝟓𝟖𝟖𝟓=𝟏𝟏𝟕𝟑𝟓 𝟒𝟓𝟏𝟖= 𝟐𝟗𝟏𝟖 𝟓𝟐𝟐𝟓𝟔=𝟗𝟏𝟖𝟓𝟔 𝟗𝟖𝟒𝟐=𝟐𝟏𝟒𝟒𝟐

𝟒𝟏𝟑𝟗=𝟏𝟐𝟑𝟗 𝟏𝟏𝟑=𝟑𝟐𝟑 𝟖𝟖𝟑𝟓=𝟐𝟏𝟖𝟑𝟓 𝟒𝟒𝟏𝟎=𝟒𝟒𝟏𝟎

Մթնոլորտի տաքացումը: Երկիր մոլորակի լույսի և ջերմության հիմ­նական աղբյուրն Արեգակն է: Արեգակից ստացվող ջերմության շնորհիվ՝ սկզբից տաքանում է երկրագնդի մակերևույթը, և ապա՝ այդ ջերմությունը հաղորդվում է մթնոլորտին: Արեգակի ճառագայթներն ազատ անցնում են օդի միջով, և այն գրեթե չեն տաքացնում: Պատճառն այն է, որ օդն ապակու նման թափանցիկ է: Ե­թե տանը կամ դասարանում շոշափեք պատուհանից ներս ընկած ճառա­գայթների տակ գտնվող առարկաները` նստարանը, աթոռը, սեղանը, պա­յուսակը և այլն, ապա կզգաք, որ դրանք տաք են: Սակայն պատուհանի ա­պակին, որով անցնում են ճառագայթները, նույն պահին սառն է:

Երկրի մակերևույթից ինչքան բարձրանում ենք դեպի վեր, այնքան օ­դի ջերմաստիճանը նվազում է: Հայտնի է, որ ներքնոլորտի ստորին շերտե­րում յուրաքանչյուր 1 կմ բարձրանալիս օդի ջերմաստիճանը նվազում է միջինը 5-6 °C-ով: Օրինակ՝ եթե ծովի մակարդակին օդի ջերմաստիճանը +24 ⁰C է, ապա ծովափին գտնվող 2 կմ բարձրությամբ լեռան գագաթին նույն պահին կլինի +14 ⁰C (24 ⁰C — 2 ■ 5 ⁰C = 14 ⁰C):

Օդի ջերմաստիճանի չափումը: Օդերևութաբանական կայանում օդի ջերմաստիճանը չափում են ստվերում՝ ջերմաչափով, որը տեղադրված է փայտից պատրաստված հատուկ տնակում: Տնակը տեղադրում են գետնից 2 մ բարձրության վրա, որպեսզի Երկրի մակերևույթին գտնվող առարկաների ջերմությունը չազդի ջերմաչափի ցուցմունքի վրա:
Օդի ջերմաստիճանը չափում են օրական 8 անգամ՝ 3 ժամը մեկ:
Օդի օրական միջին ջերմաստիճանը հաշ­վում են հետևյալ կերպ: Ենթադրենք՝ օրվա ըն­թացքում կատարված 8 չափումից ստացվել են հետևյալ արդյունքները՝ 0⁰, -2⁰, -4⁰, +1⁰, +4⁰, +10⁰, +5⁰, +2⁰C: Այս չափումներից առանձին-առանձին հաշվում ենք դրական ջերմաս­տիճանների գումարը՝ +22 ⁰C, և բացասական ջերմաստիճանների գումարը՝ -6 ⁰C, այնուհետև (22 — 6) տարբերությունը բաժանում չափումների թվին՝ 8-ի՝ (22 — 6) : 8 = +2⁰C: Այսպիսով՝ այդ օրն օդի միջին ջերմաստիճանը +2 ⁰C է:
Նույն ձևով հաշվում են ամսական և տարեկան միջին ջերմաստիճան­ները:
Օրվա ընթացքում օդի ամենացածր ջերմաստիճանն անամպ օրերին դիտվում է վաղ առավոտյան՝ արևածագից առաջ, իսկ ամենաբարձրը՝ կե­սօրից 2-3 ժամ հետո:
Մայրամուտից հետո Երկրի մակերևույթը, ամբողջ գիշեր ջերմություն չստանալով, սառում է: Արևածագից սկսած՝ օդը նորից տաքանում է, և ժամը 14-15-ին դիտվում է օդի ամենաբարձր ջերմաստիճանը: Պատճառն այն է, որ սկզբից տաքանում է Երկրի մակերևույթը, ինչից հետո նոր միայն՝ ջերմությունն աստիճանաբար հա­ղորդվում է մթնոլորտին, որը 2-3 ժամ ուշացու­մով է տաքանում:
Ջերմության բաշխումը Երկրի վրա: Երկ­րագնդի վրա Արեգակից ստացվող ջերմութ­յունը բաշխվում է խիստ անհավասարաչափ: Դա պայմանավորված է այն հանգամանքով, որ աշխարհագրական տարբեր լայնություն­ներում Արեգակի ճառագայթները տարբեր անկ­յան տակ են ընկնում Երկրի մակերևույթի վրա:
Երկրագնդի ցածր լայնություններում, մաս­նավորապես՝ հասարակածի վրա, ճառագայթներն ընկնում են հիմնակա­նում ուղղահայաց, և այդ պատճառով այս լայնություններն ավելի շատ ջերմություն են ստանում:
Դեպի բարձր լայնություններն Արեգակի ճառագայթների կազմած անկյունը  Երկրի մակերևույթի հետ աստիճանաբար փոքրանում է, իսկ բևեռներում գրեթե շոշափում է: Ուստի այս լայնություններն Արեգակից ա­վելի քիչ ջերմություն են ստանում, և ցուրտ է լինում:

Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ինչո՞ւ օդն անմիջապես չի տաքանում Արեգակի ճառագայթներից:

Արեգակից ստացվող ջերմության շնորհիվ՝ սկզբից տաքանում է երկրագնդի մակերևույթը, և ապա՝ այդ ջերմությունը հաղորդվում է մթնոլորտին:Արեգակի ճառագայթներն ազատ անցնում են օդի միջով, և այն գրեթե չեն տաքացնում: Պատճառն այն է, որ օդն ապակու նման թափանցիկ է:

1. Ներքնոլորտում ըստ բարձրության ինչպե՞ս է փոխվում օդի ջեր­մաստիճանը:

Ներքնոլորտում ըստ բարձրության ինչպե՞ս է փոխվում օդի ջեր­մաստիճանը:

Ներքնոլորտի ստորին շերտե­րում յուրաքանչյուր 1 կմ բարձրանալիս օդի ջերմաստիճանը նվազում է միջինը 5 6 °C-ով:

1. Ինչո՞ւ երկրագնդի տարբեր լայնություններ տարբեր քանակությամբ ջերմություն են ստանում Արեգակից:

Ինչքան արեգակի ճառագայթի երկրի հետ կազմած անկյունը փոքր է, այնքան օդի ջերմաստիճանը սառն է, իսկ ինչքան մեծ է, այքան օդի ջերմաշտիճանը տաք է:

1. Երևանում օդի ջերմաստիճանը +25⁰C է: Հաշվեք, թե նույն պահին օդի ջերմաստիճանը որքա՞ն կլինի Արագածի գագաթին, եթե վերջինս Երևանից բարձր է մոտ 3 կմ:

10°C

Корейская сказка «Материнская любовь»

Давным-давно в деревне близ города Кэсон жила бедная крестьянская семья. Муж работал в поле, а жена пекла на продажу рисовые хлебцы. Так и жили они — не слишком богато, но и не бедствуя.

И был у них любимый сын Хан Сек Бон. Но вот в дружную семью пришла беда: тяжело заболел отец. Умирая, он сказал о своей жене:

— Я хочу, чтобы наш сын стал ученым — уважаемым человеком.

Жена пообещала мужу выполнить его последнюю волю. И когда Хан Сек Бону исполнилось семь лет, она отправила его в Кэсон со словами:

— Десять лет ты будешь учиться: узнаешь тысячи иероглифов, разучишь прекрасные стихи, прочтешь много книг. А затем ты выдержишь экзамен в Сеуле и станешь ученым, как мечтал твой отец.

Хан Сек Бон оправился учиться в Кэсон, и мать осталась одна. Она продолжала печь и продавать рисовые хлебцы, и очень скучала о своем мальчике, подсчитывая, сколько лет, месяцев и дней ей осталось ждать встречи с сыном. И вот однажды вечером в дом постучали. Женщина открыла дверь и увидела своего ребенка. Мальчик выглядел уставшим, измученным, матери хотелось броситься к нему, обнять, но… Она не сделала этого. Лишь спросила:

— Почему ты вернулся раньше времени? Разве ты уже постиг все науки?

Сын ответил:

— Я изучил все науки, которые полагается изучить за десять лет, потому вернулся раньше времени. А еще я долго шел пешком, очень устал и проголодался.

И хоть сердце матери сжалось от любви и сочувствия к сыну, она сказала:

— Что ж, возьми кисточку, тушь, бумагу и напиши десять иероглифов.

А когда мальчик вынул из мешочка тушь и кисточку, женщина потушила свет и произнесла:

— Ты будешь рисовать в темноте иероглифы, а я — печь рисовые хлебцы.

Вскоре хлебцы были готовы, мать включила свет. Хан Сек Бон показал ей свою работу. В темноте иероглифы вышли кривые и некрасивые.

Тогда женщина сказала:

— Посмотри на мои хлебцы. Они ровные, красивые и одинаковые, как будто я пекла их при свете. А что получилось у тебя? Знаешь, возвращайся-ка ты в Кэсон и приходи домой тогда, когда научишься в совершенстве делать свою работу. Вот тебе хлебцы в дорогу и ступай!

Даже на ночь не оставила.

Хан Сек Бон шел назад и горько плакал. Ему казалось, что мать поступает с ним несправедливо, что она разлюбила его, что никому-то он на свете не нужен. Погоревал он, погоревал, а потом развернул узелок с хлебцами, взглянул на них еще раз и подумал: «Мать смогла даже в темноте хорошо сделать свое дело, а я не смог». И с этими мыслями поспешил в Кэсон.

Прошло еще несколько лет. Однажды в двери старого домика, в котором жила вдова, вновь постучали. Она открыла дверь и увидела своего сына.

Хан Сек Бон протянул к матери руки, но та, не торопясь его обнять, спросила:

— Все ли науки ты постиг?

— Все, — ответил сын.

Он достал бумагу, тушь, кисточку и сам потушил свет.

Через десять минут все было готово. Мать зажгла светильник, подошла к сыну и увидела лист бумаги, заполненный иероглифами. Все они были ровные, красивые — один к одному! И тогда мать воскликнула:

— Как же я ждала тебя, сыночек! Как же я соскучилась! Дай мне взглянуть на тебя, дай мне прижать тебя к своей груди!

Прошли годы, Хан Сек Бон стал знаменитым на всю Корею ученым, как мечтал его отец. И когда ученики спрашивали его, как ему удалось добиться такого успеха, он неизменно отвечал:

— Материнская любовь научила меня не жалеть себя, делать все честно и хорошо. А кто делает все хорошо и честно, тот может стать тем, кем захочет.

Հայկական հին զրույցը պատմում է, որ շատ տարիներ առաջ, Արտաշես Մեծը, որը Հայաստանին փառք, բարգավաճում ու լիություն էր նվիրել, հիմա հայրենիքից հեռու մահանում էր՝ թախիծը և հայրենիքի կարոտը սրտում: Լացով ու հառաչանքով նա հրաժեշտ էր տալիս իր հայրենի հողին ու չէր կարող պատկերացնել, թե ինչ ապագա է նրան սպասում: Եվ մարդիկ, իմանալով նրա մահվան մասին, իրենց մազերն էին պոկում գլխներից ու դառը հեկեկում էին մայրաքաղաքի պատերի տակ: Միայն Արտաշեսի զավակը՝ արքայազն Արտավազդը, ոչ մի կաթիլ արցունք չթափեց: Նա միայն քմծիծաղ տվեց ու դժգոհությամբ բացականչեց.

– Նա հեռանում է մեզնից, ոնց որ թե ամբողջ երկիրն է իր հետ տանում՜: Ինձ էլ մնում է փլատակների վրա թագավորեմ:

Մինչ դու գնում ես,
Եվ ամբողջ երկիրը քեզ հետ ես տանում,
Ես ավերակների վրա ում թագավորեմ։

Մահացող արքան լսեց այդ խոսքերը ու օրհնանքի տեղը նրան անեծքներ ուղարկեց:

– Անիծում եմ, որ Արարատի մութ քարայրի պատերը փուլ գան քո գլխին որսի ժամանակ, անիծում եմ, որ այլևս արևի լույսը չտեսնես:

Երբ դու ձի հեծնես, որսի գնաս,
Ազատն ի վեր, ի Մասիս,
Քաջքերը քեզ բռնեն, տանեն՝
Ազատն ի վեր, ի Մասիս,
Այնտեղ մնաս և լույս չտեսնես։

Թագակալելուց հետո Արտավազդը վտարեց երկրի սահմաններից դուրս իր բոլոր եղբայրներին ու քույրերին, և միաժամանակ փոխելով բարի ու առաքինի մարդկանց անգութ ու դաժան մարդկանցով: Երկիրը ցնցվեց նոր տիրակալի անարդարություններից: Եվ մի անգամ Արտավազդը պատրաստվեց որսի գնալ: Քարայրի վրայով կամուրջը անցնելուց հետո նրա ձին հանկարծ սայթաքեց, ընկավ անդունդը ու ձիավորի հետ միասին անհետացավ հավերժ: Անցան տարիներ ու հաջորդ թագավորը՝ Տիրանը, իմացավ գիտուն մարդկանցից, որ անիրավ Արտավազդը երկաթյա շղթաները ձերքերին բանտարկված է լեռան խորը քարայրներից մեկում:

Արդեն երկու հազար տարի է, որ նա փորձում է ազատվել իր շղթաներից: Կատաղի շները կրծում են այդ շղթաները, որոնք օրեցօր թուլանում են: Բայց այն րոպեին, որ շղթաները պիտի հողին ընկնեն, գալիս են դարբինները, շներին դուրս են քշում ու նորից են ամրացնում բարակած երկաթները Արտավազդի ձեռքերի վրա:

Ասում են, որ եթե հանկարծ Արտավազդը ազատվի իր շղթաներից ու դուրս գա իր բանտից, ամբողջ աշխարհում կտիրեն չարը ու անարդարույունը: Միայն դարբիններն են իրենց աշխատանքով պահում աշխարհը ինքնաքանդումից:

Յուրաքանչյուր տարեմուտի երեկոյան, այսինքն՝ Նավասարդի (հին նոր տարվա) սկզբին, դարբինները երեք անգամ կռանները հարվածում են սալին, որի հետևանքով Արտավազդի շղթաները կրկնակի հաստանում են ու ամրանում, և Արտավազդը այլևս չի կարողանում դուրս գալ քարանձավից։ Մինչև վերջերս էլ, դարբինները հետևելով հին սովորության, յուրաքանչյուր կիրակնամուտի, երեք-չորս անգամ մուրճով հարվածում էին սալին, որպեսզի Արտավազդի շղթաներն ամրանան:​

Կատարի՛ր առաջադրանքները։

1. Կետերի փոխարեն տեղադրի՛ր տրված ածականները: Տրված ու ստացված տեքստերը համեմատի՛ր (ածականները խոսքում ի՞նչ դեր ունեն):

Խոտավետ, լեռնային, հավերժական, կենդանական, բարձր, վայրի, մորուքավոր, անմատչելի, մշուշապատ:

Երբ խոտավետ տափաստաններից բարձրանում ենք դեպի լեռնային մարգագետինները և գնում դեպի հավերժական ձյան սահմանը, կենդանական աշխարհն աղքատանում է: Բարձր լեռնագագաթներին ամենից շատ վայրի ոչխարներն ու մորուքավոր քարայծերն են լինում: Նրանք սիրում են կանգնել անմատչելի ժայռերի կատարներին ու նայել հեռու՝ մշուշապատ սարերին ու դաշտերին:

2. Կետերի փոխարեն տեղադրի՛ր տրված ածականները: Տրված ու ստացված տեքստերը համեմատի՛ր:

Լայնահուն, հորդահոս, կարկաչուն, արագավազ, սառնորակ, զուլալ, տարբեր, ամենախոր, անուշահամ, բարձր, կապույտ, մաքուր, թափանցիկ, արևոտ, հանդարտ (եղանակ), հարուստ, լեռնային, գեղատեսիլ, ամենամեծ, սքանչելի, գողտրիկ, վճիտ:

Գետնի վրայով լայնահուն ու հորդահոս գետեր, կարկաչուն ու արագավազ առվակներ են հոսում, գետնի տակից սառնորակ ու զուլալ աղբյուրներ են բխում, և երբ նրանց ջրերը որևէ իջվածքում կուտակվում են, լիճ է գոյանում: Իսկ որքա՜ն տարբեր լճեր կան: Երկրագնդի ամենախոր լճի՝ Բայկալի ափերը երիզող բարձր լեռներն ասես կապույտ մշուշի վրա են կախված: Ձգվում է մաքուր լիճը հարյուրավոր կիլոմետրեր, ու տեղացիները նրան ծով են անվանում: Բայկալը թափանցիկ ջուր ունի: Արևոտ ու հանդարտ եղանակին լճի հատակը տեղ-տեղ երևում է: Մեր հանրապետությունը հարուստ լեռնային լճերով գեղատեսիլ է: Դրանցից ամենամեծը Սևանա լիճն է, որտեղ իշխան ձուկն է բնակվում: Դիլիջանից քիչ հեռու մի սքանչելի լիճ կա: Նա այնքան վճիտ ջուր ունի, որ նրան Պարզ լիճ են կոչում:

3. Նախադասությունները կարդա՛ և պարզի՛ր, թե ի՞նչ դեր ունեն ածականին ավելացված ավելի, պակաս, ամենից բառերը:

Կետերը ջրի տակ կարողանում են երկար մնալ՝ մեկից երկու ժամ: Ծովային կրիաներն ավելի երկար են դիմանում՝ երեք ժամ և ավելի: Սակայն ծովային կրիաների մի տեսակ կա, որ ջրի տակ ամենից երկար է մնում. նա կարող է մի քանի օր դուրս չգալ: Պինգվիններն ընդհանրապես խոշոր թռչուններ են: Դրանց մեջ արքայական պինգվինն ավելի խոշոր է, քան մյուս տեսակի պինգվինները: Ամենից խոշորը կայսերական պինգվինն է, որը ամենից հաճախ հանդիպող տեսակներից է:

4. Ընդգծված ածականները տեքստից հանի՛ր: Ի՞նչ փոխվեց:
Ըմբշամարտը մարդկությանը ծանոթ է հնագույն ժամանակներից: Այն լայն տարածում ուներ դեռևս Հին Հունաստանում: Այնտեղ դա օգտագործվում էր որպես ուժեղ, ճկուն, հաստատակամ մարդ դաստիարակելու միջոց: Ըմբշամարտը հունական օլիմպիադաների անբաժանելի մասն էր:

Ըմբշամարտը մարդկությանը ծանոթ է  ժամանակներից: Այն  տարածում ուներ դեռևս  Հունաստանում: Այնտեղ դա օգտագործվում էր որպես   մարդ դաստիարակելու միջոց: Ըմբշամարտը օլիմպիադաների  մասն էր:

5. Ընդգծված ածականները տեքստից հանի՛ր:
Համեմատի՛ր. տրվա՞ծ, թե՞ ստացված տեքստում է վերաբերմունք արտահայտված:

Ասում են, թե դաժան կոկորդիլոսն իր խեղճ զոհին ուտելուց հետո իսկական արցունքներ է թափում: Ի՞նչ է, այդ վայրենի կոկորդիլոսը թշվառ զոհին խղճո՞ւմ է: Գիտակ մարդիկ ասում են, որ կերածը մարսելու ժամանակ նրա օրգանիզմում ուրիշ գեղձեր էլ են գրգռվում, որից և աչքերից թափվող արցունքանման հեղուկ է առաջանում: Այդ սուտ, կեղծավոր լացը նկատի ունեն, երբ մեկի մասին ասում են, թե «կոկորդիլոսի արցունք է թափում»:

Ասում են, թե  կոկորդիլոսն իր  զոհին ուտելուց հետո  արցունքներ է թափում: Ի՞նչ է, այդ  կոկորդիլոսը  զոհին խղճո՞ւմ է: Մարդիկ ասում են, որ կերածը մարսելու ժամանակ նրա օրգանիզմում ուրիշ գեղձեր էլ են գրգռվում, որից և աչքերից թափվող  հեղուկ է առաջանում: Այդ  լացը նկատի ունեն, երբ մեկի մասին ասում են, թե «կոկորդիլոսի արցունք է թափում»:

Առաջադրանքներ

• Խառը թիվը  ներկայացրեք  բնական թվի և կանոնավոր կոտորակների գումարի տեսքով․

Օրինակ՝ 2=2+

15+

110+=

2+=

• Թվերի գումարը գրի առեք խառը թվի տեսքով․

Օրինակ՝ 4+

12+

117+

120+

Խառը թիվը  գրենք անկանոն  կոտորակի  տեսքով․

Օրինակ՝ 4==

2

5

7

3

A) Fill in the blanks using “HE, SHE, IT, WE, THEY”:

cat and horse……they…… Mary……she……… Tom ………he……

Jack and I ……we…….. books ……they……. sister ……she…….

You and Dave …they…….. plane ……he……. sunshine ……it….

cheese ………it……… cactus ……it…… parents ………they…..

Pamela ………he……… news …..they……….. scissors ……..they………..

geese ……they………. flowers ……they…… piano ……it……….

school …it………. daughter ……she…… water ………it

children ……they….. sugar ……it….. feet ……it……..

bicycle ……it…… Ann and Kate …they……. tennis ……it…….

son ………he……. mice ……it……… sky ……it……….

shop ……it………. buses ……they…….. papers ……they……

Mr. Green ……he……… brother-in-law ……he…….. picture ……it…..

friendship ……it……. dolphin …it……… The Riggs family ……they…..

B) Fill in the blanks using “AM, IS, ARE, AM NOT, ISN’T, AREN’T”:

1. It ……is………. an onion. (+)                    

11. İzmir ……is …….. a city. (+)

2. Jasmine …is not…….. a student. (-)               

12. He …is…… a postman. (+)

3. We …are…….friends. (+)                              

13. It ……is…. nine o’clock. (+)

4. I ……am not…. hungry. (-)                                   

14. Manhattan ……is not……. an island. (-)

5. Mark ….is……… 20 years old. (+)               

15. Mr. Richards …is… a lawyer. (+)

6. A bee ……is not….. a big insect. (-)                    

16. I ……am…..ill. I ……am not……. happy. (+ / -)

7. Newsweek ……is…… a magazine. (+)         

17. London ……is….. a big city. (+)

8. I ……am not……. a professional football player. (-)

18. Dave and Adrian ……are nor…… sisters. They ……are.. brothers. (- / +)

9. I know you. You …are…. in my class. (+)     

19. New York ……is…. near to New Jersey. (+)

10.Cows …are nor…… insects. They …are…. mammals. (- / +)

20. Susan and I ……are not….. teachers. We ……are….. students. (- / +)

C) Fill in the blanks using “AM, IS, ARE, AM NOT, ISN’T, AREN’T”:

1. Germany, England, and Spain ……is not…… cities.

2. A lemon …is not…….. sweet. It …are….. sour.

3. Copper ……is….. cheap. Diamonds ……are…… expensive.

4. Airplanes …are nor….. slow. They ……are…. fast.

5. Ice cream and candy …are….. sweet.

6. Today …is not…… cloudy. It …is….. bright.

7. My brother ……is not… married. He …is… single.

8. I …am not…… from Turkey. I …am….. from Canada.

9. Maths …is not…… hard. It …is…….. easy.

10. Mariah …is  a beautiful girl. She ……is not… ugly.

D) Rewrite the sentences by using “ IS, ISN’T, AM, AM NOT”:

1. London aren’t a country. …….London isn’t a country……………..
2. The United States aren’t a city. ………………he United States isnt’t a city………
3. An elephant am not a small animal. ………An elephant is not a small animal……….
4. English and Turkish isn’t sister languages. ……………………English and Turkish aren’t sister languages……
5. Mercedes aren’t a bike. ………Mercedes isn’t a bike.…………………
6. Is I a student ? ……………am I a student…………
7. Mrs. Stuart aren’t a poor woman. ……………Mrs. Stuart isn’t a poor woman……………
8. Cigarettes isn’t good for people. …………Cigarettes aren’t good for people………..
9. The North Pole am not hot. ………The North Pole is not hot……………
10. Simon are from United Kingdom. ……Simon is from United Kingdom….
11. E) Complete this postcard by using “AM, IS, ARE, AM NOT , ISN’T,AREN’T”:
12. Hello!
13. My name ….is….. Jack, and this ….is… Sue.
14. She …is…. my sister. Sue …is….. twelve years old and I …am… sixteen.
15. We …are…. adults. We …areare….. students. We …are…… Canadians. We ……not…….
16. Americans.
17. We ……are….. from Chicago. Chicago ……is….. in the United States.
18. Best regards,
19. Jack
20. F) Write short sentences:
21. Example:
    (Chris, 9, student, short, not Chinese)
    …..Chris is nine years old. He is a student. He is short. He isn’t Chinese…….. .
22. (Leonard and Mike, 25, firemen, tall, American)
    
    Leonard and Mike are twenty-five years old. they are a firemen. they are tall. We is Americans..
23. (Patty and Brian, 12, not electrician, short, not Turkish children)
    Patty and Brain are twelve-years-old. They are not electrician. They are short kids. They are not Turkish children.
24. (Natalie and I, nurse, not tall, French)
    Natalie and I are nurse. They are not tall kids. They live in French.
25. (Mark, 19, accountant, short, British)
    Mark is nineteen-year-old. he is accountant. he is short. He is speaks british-english.
26. (Cengiz, 23, lieutenant, not blonde, Turkish)
    Cengiz is twenty-three year old. he is lieutenant. He is not blond. He is like Turkish coffee.

G) Build up sentences:

1. Mike / drummer (-) …..Mike isn’t a drummer………………………….
2. Charlie and Chris / policemen(+) Charlie and Chris is policeman.
3. Danny and Rick / singers (-) Danny and Rick not singers.
4. Salem and Lucky / puppies (+) Salem and Lucky is puppies.
5. Rome / London / cities (+) London is a city.

H) Choose the best answer:

1. Maggie and Carol are good friends.
   a) am b) are c) is d) isn’t
2. Sue is a science teacher.
   a) are not b) is c) are d) am
3. Mark Steven is a student at Kennedy High School. It is an old school.
   a) am / is b) are / is c) is / am d) is / is
4. Margarita is from Spain. I am from Turkey.
   a) is / am b) are / is c) am / is d) is / are
5. You and I are at the same age.
   a) am isn’t c) are d) is

I) Change the sentences into questions:
Example: I am an engineer. ……Am I an engineer?……….

1. You are ill. …………………………………………………..
2. Linda is a pretty girl. …………………………………………………..
3. Belinda is a singer. …………………………………………………..
4. Nick is an actor. …………………………………………………..
5. We are good friends. …………………………………………………..
6. He is an officer. …………………………………………………
7. It is an eraser. …………………………………………………
8. You and Eddie are partners. …………………………………………………
9. Rosie is angry. …………………………………………………
10. Jack and I aren’t good swimmers. …………………………………………………

Չմոռանաք կրճատել

1. Գումարեք կոտորակները։

=120/160 : 42/160=162/160

=15/4 : 3/4=18/4

=10/15 : 12/15=22/15

=60/4 : 112/4=172/4

• Կատարեք կոտորակների հանում։

• Կատարեք բազմապատկում․

=

• Թիվը ներկայացրեք երկու սովորական կոտորակների արտադրյալի տեսքով․

• Կատարեք բաժանում։

• Աստղանիշի  փոխարեն  ի՞նչ  թիվ  գրելու  դեպքում  կստացվի   հավասարություն։

• Թվերը  բերել  ընդհանուր  հայտարարի և դասավորել  նվազման կարգով։

Ամփոփում ենք կոտորակներ թեման

Չմոռանաք կրճատել

1. Գումարեք կոտորակները։

=120/160 : 42/160=162/160

=15/4 : 3/4=18/4

=10/15 : 12/15=22/15

=60/4 : 112/4=172/4

• Կատարեք կոտորակների հանում։

• Կատարեք բազմապատկում․

=

• Թիվը ներկայացրեք երկու սովորական կոտորակների արտադրյալի տեսքով․

• Կատարեք բաժանում։

• Աստղանիշի  փոխարեն  ի՞նչ  թիվ  գրելու  դեպքում  կստացվի   հավասարություն։

• Թվերը  բերել  ընդհանուր  հայտարարի և դասավորել  նվազման կարգով։

• Անահիտը իր ունեցած 6000 դրամի  3/5  մասը վճարեց  գրքի համար, իսկ մնացածի 1/4  մասը՝ գունավոր թղթերի համար։  Ինչքա՞ն դրամ  ծախսեց  Անահիտը։
• Քանի՞ մետր է    29/40   կիլոմետրը։
• Գտեք  240 և 72 թվերի ամենամեծ ընդհանուր բաժանարարը և ամենափոքր ընդհանուր բազմապատիկը։

Настюпила радстная шюмная весна. Тюоплие лучи солнса съедают паследне снег. Звенят под деревьями висюлые ручьи. Душистой с малой пахнуть набухшие почки. Сраниева утра и до познева вечера пают на лисноё птиси.